Norma PN-EN 15620

Norma PN-EN 15620 określa wymagania dotyczące tolerancji wykonania, odkształceń i montażu stalowych statycznych systemów regałowych. Jej celem jest zapewnienie, że prawidłowo zaprojektowany regał po montażu zachowa geometrię umożliwiającą bezpieczne użytkowanie zgodnie z założeniami projektowymi oraz wymaganiami pozostałych norm serii PN-EN 15512 i PN-EN 15635.

Najważniejsze informacje o normie PN-EN 15620

Poniżej znajdują się najważniejsze informacje, które w praktyce odpowiadają na większość pytań dotyczących tej normy.

• Norma dotyczy tolerancji wykonania i montażu stalowych regałów magazynowych.
• Obowiązuje producentów, projektantów, monterów, inwestorów oraz firmy odbierające instalacje.
• Określa dopuszczalne odchyłki pionowości, poziomów, prostoliniowości oraz geometrii konstrukcji.
• Stanowi podstawę odbioru nowo zamontowanych regałów.
• Współpracuje z normami PN-EN 15512 i PN-EN 15635.
• Nie opisuje zasad okresowych przeglądów technicznych.
• Nie zastępuje projektu konstrukcyjnego ani instrukcji producenta.
• Błędy montażowe zwiększają ryzyko uszkodzeń nawet wtedy, gdy regał wykonano z prawidłowych elementów.

Czego dotyczy norma PN-EN 15620?

Norma koncentruje się na geometrii konstrukcji po zakończeniu montażu. Nawet najlepiej zaprojektowany regał nie będzie bezpieczny, jeżeli słupy zostaną ustawione poza dopuszczalnymi tolerancjami albo belki zostaną zamontowane z nieprawidłowymi różnicami wysokości.

W praktyce podczas odbiorów magazynów najczęściej kontrolowane są:

• pionowość słupów,
• prostoliniowość ciągów regałowych,
• poziomy belek,
• różnice wysokości pomiędzy ramami,
• zgodność wymiarów z projektem,
• ustawienie względem posadzki.

To właśnie te parametry decydują, czy obciążenia będą przekazywane zgodnie z założeniami projektowymi.

Dlaczego kilka milimetrów ma znaczenie?

Osoby spoza branży często zakładają, że niewielkie odchylenia nie mają większego znaczenia. Podczas eksploatacji magazynu sytuacja wygląda zupełnie inaczej.

Jeżeli regał już po montażu posiada odchylenia przekraczające dopuszczalne wartości, podczas pełnego obciążenia dochodzi do dodatkowych naprężeń, których projektant nie zakładał. Oznacza to szybsze zmęczenie elementów oraz większą podatność na uszkodzenia po uderzeniu wózka.

W praktyce widać, że dwa identyczne regały eksploatowane w takich samych warunkach potrafią zachowywać się zupełnie inaczej tylko dlatego, że jeden został zamontowany zgodnie z tolerancjami, a drugi nie.

Jakie elementy są sprawdzane podczas odbioru?

Profesjonalny odbiór regałów nie polega na obejrzeniu konstrukcji z kilku metrów.

Podczas kontroli wykonywane są pomiary obejmujące między innymi:

• odchylenia pionowe słupów,
• odchylenia poprzeczne i podłużne,
• rozstawy ram,
• wysokości poziomów składowania,
• prostoliniowość całych rzędów regałów,
• położenie kotew,
• wpływ nierówności posadzki.

Niektórych błędów nie widać gołym okiem. Różnica kilku milimetrów na poziomie posadzki może na wysokości 10-12 metrów przełożyć się na znacznie większe odchylenia całej konstrukcji.

Jak norma PN-EN 15620 współpracuje z innymi normami?

Samodzielne czytanie jednej normy prowadzi często do błędnych wniosków. Dokumenty tworzą jeden system.

Najczęściej stosowane są jednocześnie:

• PN-EN 15512 – projektowanie konstrukcji regałów stalowych.
• PN-EN 15620 – tolerancje wykonania i montażu.
• PN-EN 15635 – eksploatacja oraz przeglądy regałów.
• PN-EN 15878 – terminologia stosowana dla systemów składowania.

To rozdzielenie ma sens. Projektant odpowiada za obliczenia, monter za prawidłowe ustawienie konstrukcji, a użytkownik za późniejszą bezpieczną eksploatację.

Najczęstsze błędy podczas montażu regałów

Najwięcej problemów nie wynika z wad materiałowych, lecz z pośpiechu podczas montażu.

Najczęściej spotykane błędy to:

• pomijanie pomiarów po zakotwieniu pierwszych ram,
• wyrównywanie nierówności posadzki przypadkowymi podkładkami,
• kontrola jedynie pierwszego i ostatniego pola regału,
• brak ponownego pomiaru po pełnym dokręceniu konstrukcji,
• ignorowanie wpływu odkształceń posadzki przemysłowej.

W większości przypadków dzieje się tak, że konstrukcja wygląda poprawnie do momentu załadunku pierwszych kilku ton towaru. Dopiero wtedy ujawniają się błędy geometrii.

Przykład z praktyki

Podczas odbioru magazynu o długości około 90 metrów wszystkie pomiary wykonywane lokalnie wyglądały poprawnie. Problem pojawił się dopiero po sprawdzeniu całego ciągu regałów. Okazało się, że każda kolejna rama była przesunięta o około 2 mm. Na końcu magazynu różnica przekroczyła kilkanaście centymetrów i ostatni moduł nie mieścił się w projektowanym miejscu. Konieczny był częściowy demontaż kilkudziesięciu pól regałowych, co opóźniło uruchomienie magazynu o kilka dni.

Czy norma dotyczy tylko nowych regałów?

Nie.

Największe znaczenie ma podczas montażu nowych instalacji, ale jej wymagania są również wykorzystywane przy:

• rozbudowie istniejących magazynów,
• przestawianiu regałów,
• wymianie uszkodzonych ram,
• modernizacji układu magazynu,
• odbiorach inwestorskich.

Jeżeli do istniejącego ciągu dobudowywane są nowe sekcje, również powinny zachować odpowiednią geometrię.

Czy zgodność z PN-EN 15620 gwarantuje bezpieczeństwo?

Nie.

Norma potwierdza jedynie, że konstrukcja została wykonana i ustawiona zgodnie z określonymi tolerancjami.

Bezpieczeństwo zależy również od:

• poprawnego projektu,
• nośności elementów,
• jakości posadzki,
• prawidłowego kotwienia,
• regularnych przeglądów,
• szkoleń operatorów wózków widłowych,
• przestrzegania dopuszczalnych obciążeń.

Spotyka się magazyny, w których regały zostały zamontowane idealnie zgodnie z normą, ale kilka miesięcy później użytkownik samodzielnie przełożył belki i zwiększył wysokość poziomów składowania. Od tego momentu pierwotna zgodność z normą przestała oznaczać, że cały układ nadal jest bezpieczny.

Kiedy należy zwrócić szczególną uwagę na wymagania normy?

Niektóre inwestycje są bardziej wymagające niż standardowe magazyny.

Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku:

• regałów wysokiego składowania,
• automatycznych magazynów,
• systemów współpracujących z układnicami,
• regałów obsługiwanych wózkami VNA,
• obiektów o bardzo dużych obciążeniach jednostkowych.

Im większa wysokość konstrukcji, tym większe znaczenie mają nawet niewielkie odchylenia montażowe.

Najczęstsze pytania dotyczące PN-EN 15620

Czy norma określa częstotliwość przeglądów?

Nie. Zagadnienia związane z eksploatacją opisuje PN-EN 15635.

Czy można samodzielnie ocenić zgodność regałów?

Można zauważyć oczywiste nieprawidłowości, ale ocena zgodności wymaga wykonania pomiarów odpowiednimi metodami.

Czy każda nierówna posadzka oznacza problem?

Nie zawsze. Znaczenie ma sposób kompensacji nierówności oraz końcowa geometria całej konstrukcji.

Czy starsze regały muszą spełniać wymagania tej normy?

To zależy od okresu wykonania, dokumentacji technicznej oraz zakresu modernizacji. W praktyce podczas przebudowy warto dążyć do możliwie największej zgodności z aktualnymi wymaganiami.

Co zrobić przed odbiorem nowych regałów?

Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest przygotowanie kompletnej dokumentacji jeszcze przed rozpoczęciem użytkowania magazynu.

Dobrą praktyką jest sprawdzenie:

• protokołów montażowych,
• wyników pomiarów,
• dokumentacji producenta,
• tablic nośności,
• zakotwienia konstrukcji,
• zgodności z projektem wykonawczym.

Jeżeli pojawiają się wątpliwości dotyczące geometrii lub jakości montażu, rozsądniej jest wykonać dodatkową kontrolę przed rozpoczęciem eksploatacji niż usuwać skutki błędów po zapełnieniu magazynu towarem.

Jeżeli masz doświadczenia związane z odbiorem lub montażem regałów zgodnie z PN-EN 15620 albo pojawiły się pytania dotyczące konkretnego przypadku, podziel się nimi w komentarzu.